Sloop de muren van uw school!

Nog één blogje over onderwijs dan! Over het slopen van muren. Breek de muren af en breng de school terug naar waar hij ooit stond, midden in de samenleving! 

Ooit leerden wij van wijze mannen en vrouwen. Op dorpspleinen of in het veld. De wijzen vertelden ons wat nodig was, spraken recht en hingen zo nu en dan iemand op die niet wilde luisteren!

De vooruitgang bracht de scholen en de professionals. Mannen en vrouwen die geleerd hebben om wijze mannen en vrouwen te zijn. Het leren werd opgesloten in een keurige doos met gebruiksaanwijzing; de school. De jeugdige onder een stolp geplaatst. En daar ging het mis! De school werd buiten de samenleving geplaatst. Ik zie u verontwaardigd kijken en roepen, helemaal niet! De school is het hart van de samenleving! Belachelijk! Nou,........ dan daag ik u uit nog eens goed te kijken! Ik zie een pijnlijk scheurende  spagaat tussen wat we hebben en dat wat we nodig hebben.

Natuurlijk brengt het moderne onderwijs veel goeds, maar het traditionele leren is verkwanseld! Moeten we terug naar het oude leren in het veld? Nee onzin natuurlijk, dat werkt niet! Maar het ‘oude leren’ integreren in het huidige onderwijs dat werkt, dat boeit, dat zorgt voor een anker! Leren van wijze mannen en vrouwen, die vanuit hun vak weten waar ze het over hebben. Leer te durven vragen. Betrek het bedrijfsleven, betrek instellingen, eis dat ze meewerken aan het opleiden van hun toekomstige medewerkers!

En waarom is ons leren zo versnipperd, terwijl juist de samenhang zo belangrijk is? Separate lessen biologie, geschiedenis, aardrijkskunde, natuurkunde, noem het maar. Waarom niet integraal? Laat eens zien dat bijna alles met alles verbonden is! Laat zien dat milieu en economie onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Ga naar een Raadsvergadering, volg de debatten in de Tweedekamer. Durf te debatteren in de school. Kruip uit die doos die school heet!

Mag ik eens roepen wat ik voor mij zie? Ga met de kids de regio of stad in, ga naar buiten! Loop een week lang rond, bespreek de geschiedenis, biologie, economie en ga zo maar door. Plaats de eigen regio in haar historische context.  Laat ze onderzoeken en bespreken wat er goed en mis gaat! Stel de waaromvraag, vergroot die uit! Daag ze uit het te verbeteren , maak samen een plan! Spreek mensen aan, confronteer raadsvergaderingen. Zorg dat de jeugd een drive krijgt om te willen realiseren. Zorg voor betrokkenheid en inzicht! Maak ze gretig! Zet de school weer in de samenleving! Breek de muren af!

O, ja als ik zeg rondlopen dan bedoel ik niet passief kennis consumeren! Nee, daag ze uit een product met ‘kloten’ te maken waaruit blijkt dat ze het begrepen hebben.  Geef ze de laatste technologie,  laat ze twitteren, video’s maken, webpolls houden! Laat ze een URL bedenken, koop deze en laat ze een website bouwen als eindproduct. Zet deze in de markt! Geef ze een stem in hun eigen samenleving. Kijk daar krijg ik het warm van! Dan trek je met zijn allen toch een nacht door om het beste product neer te zetten. Dan boeien schooltijden toch niet meer.

Doe dat nou eens minimaal een week per kwartaal! Ja leerkracht, kost tijd om te organiseren! Vooral de eerste keer, veel bellen, visie ontwikkelen, nieuwe lesstof, durven! Naar bedrijven toe, wethouders bellen, ongeruste ouders bemoedigen, noem het maar! Wedden dat je niet kunt wachten om de tweede week te organiseren! Kijk en dat hoop ik nou, leerkrachten die midden in de samenleving staan en dat laten zien. Kinderen die staan te stuiteren om naar school te gaan!

Zullen we het gewoon eens gaan doen in plaats van te roepen dat het niet kan!

Mag ik misschien onderwijs waar ik iets mee kan?!!

Zaterdagochtend, kennismaking met een school in het voortgezet onderwijs! Tijdens de presentatie voor ouders hoor ik dat deze school, door Radio538, tot leukste school van Nederland is gekozen. Ja, u kunt rustig Googlen. Onder de juiste inzenders verloot ik een maak-mij-beter-sessie met als thema onderwijs.
Niets mis met deze school hoor, ziet er gelikt uit; sportlijn, pluslijn, cultuurlijn en zelfs een wetenschapslijn.
Maar toch mis ik iets of beter veel. Ik mis het antwoord op de vraag die elke school zich zou moeten stellen: WAAROM ben ik hier? Precies, school waarom bent u hier? Uiteindelijk boetseert de school het meest kostbare bezit van deze maatschappij......het kind!
Laten we daar nu eens iets minder onverschillig naar kijken. Waar bereiden we onze kinderen eigenlijk op voor? Schrijf maar even 5 thema's van de toekomst op. Zet er achter wat we dan moeten kunnen en kennen om die thema's goed op te pakken! Is lastig natuurlijk, obligate thema's als milieu, China als nieuwe wereldorde, wat nog meer? Experts roepen dat wij de uitdagingen die we over 10 jaar te behappen krijgen gaan oplossen met technologie die we nu nog niet kennen. Wat moeten onze kinderen dan kunnen en hoe bereiden we ze daar op voor? Natuurlijk moeten ze goed kunnen rekenen en schrijven! Mij hoor je niet roepen dat er een geheel ander curriculum moet komen, maar het 'leren leren' moet anders! Leren leren is wat mij betreft de basis voor alles. Als je dat kunt, kun je wat. En de laatste technologie gebruiken natuurlijk. Elk kind een iPhone! Het kan toch niet zo zijn dat de jeugd niet over de technologie beschikt die wij gewoon vinden. En een 'clear open mind', leren uitdagingen vanuit meerdere invalshoeken te bezien!
Mag ik een voorbeeld geven? De maatschappelijke uitdagingen van de toekomst hebben een nationale maar waarschijnlijk internationale impact. Eens? Hoe bereiden we ons daar dan op voor! Kinderen krijgen nu onderwijs op school! Precies op school! Ik zou willen dat de jeugd onderwijs krijgt in een netwerk van scholen en communities. Stel je voor een werkstuk over de junta in Argentinië. Dat werkstuk maak je met twee kinderen uit Nederland, 2 uit Argentinië en 2 uit Duitsland. Wedden dat dit andere eisen stelt aan het kind en andere inzichten oplevert! En niet roepen dat dat onmogelijk is! Met de huidige technologie kan dat eenvoudig! Hoeft niet meteen internationaal, in de onderbouw kunnen we rustig op nationaal niveau beginnen. Laat een Amsterdammer eens lekker aan de gang gaan met iemand uit Geleen en Emmen!
Ander voorbeeld! Scholen geven uitstekend les over maatschappelijke thema's, prima! Prima, maar maak dat nou eens participatief! Maak de jeugd onderdeel van de oplossing! Niet voor een middagje, maar gewoon vier maanden per thema. Met de poten in de klei met begeleiding van instellingen en bedrijven. Leren, participeren, op je bek gaan, evalueren en door gaan! Pak maar eens de loverboys of maatschappelijke uitval bij de kop!
En dan nog even dit. Hoe staat het met de drijfveren, wat zijn de big 5 for life van het kind? Wat doet de school daar nu echt aan? Op dit moment bestaan er complete stromingen gericht op het coachen van mensen om weer terug te komen bij hun kern, dromen te durven volgen, te luisteren naar 'inner heroes' Vaak ontstaat deze innerlijke verwarring rond de dertig, soms zelfs later. Bedenk eens wat een maatschappelijke kapitaalwinst we genereren als de school daar echt aandacht aan besteedt. Laat kinderen werken binnen thema's die hun drijfveren prikkelen! Maak geen grijze muizen, die hebben we zat.
Kijk en dat denk ik, terwijl er zich op een zaterdagochtend een powerpointpresentatie voor je ogen ontvouwt, met alleen maar zaken die ik ook in twee A4tjes had kunnen lezen. Eh nee, er was geen gelegenheid tot het stellen van vragen. De volgende horde ouders stond alweer op de gang!
Kunnen we dan met zijn allen niet een beter concept neerzetten. Ik beschouw dit maar als een betaversie van een blog dat ik later nog eens zal schrijven. Of misschien deel 1. Hebben we eigenlijk al vastgesteld over welke vaardigheden de mens van de toekomst moet beschikken? Reageer vooral als ik het niet begrepen heb, ik laat mij graag verrassen.

Bewegen, de kunst van het gebrek aan stilstaan!

Koffie! Ik kijk naar een 24 inch beeldscherm en ben niet vooruit te branden. Ik neem een slok koffie en ik weet dat ik nu eindelijk in beweging moet komen, anders wordt het niets vandaag! Bewegen, zeg maar de kunst van het gebrek aan stilstaan. Op de vraag hoe kan ik het beste mijn eigen bedrijf beginnen of doe eens 3 tips om mijn project succesvol te maken antwoord ik steevast.....beginnen! 
Ik ben de beroerdste niet en na het inzakken van het woord 'beginnen' praten we dan verder over de plannen. Beginnen is starten met bewegen en bewegen leidt altijd tot verplaatsing, een richting op gaan, ergens komen, nieuwe dingen zien. Meters managementliteratuur in de schappen en is het dan zo eenvoudig? Bewegen! Ja, het is zo eenvoudig! Ok, ik wil het wel een beetje mystificeren door te roepen,'bewegen, maar je moet je bestemming wel visualiseren'. Ik hoor een zucht van verlichting. Gelukkig, dus niet alleen bewegen! Nee, het helpt als je gaat bewegen, dat je weet waar je naar toe wil! Een eigen bedrijf, ja, maar wat dan, welk product, welke klanten. Of bij het zoveelste te starten project, waarom doen we dit, wie zit hier op te wachten? 
Maar, pas op....... te lang visualiseren leidt tot stilstand, zeg maar tot onbewegen! Dodelijk! Projecten worden ineens voorzien van plannen van aanpak van 140 pagina's. Dat is dus stilstand. Tijdens het schrijven is de wereld alweer veranderd, potverdorrie! De die-hards schrijven het plan dan opnieuw;-) Nee, visualiseren is het doel helder in het hoofd krijgen, de eisen kennen en dan...bewegen. Delen en praten, soms moeten bijstellen, maar het doel helder voor ogen! Als je het doel en resultaat van wat je wilt helder in een tweet (twitterboodschap van 140 karakters) kunt formuleren, kun je op pad!
Kijk, als je dan nog niet beweegt....dan ontbreekt er eigenlijk alleen nog maar vertrouwen! En dat is moeilijk, dat is lastig, is angst, is slapeloosheid! Getver, hoor ik je denken, dat bedoel ik nou, zie je wel!
Gelukkig is de oplossing simpel....bewegen! Kleine stapjes, niet meteen een marathon, je bent superman niet! Maar gewoon opstaan en beginnen, de eerste stap zetten. Moeilijker is het niet. O, ja en zo nu en dan evalueren, maar dat wist je al. Beginnen,visualiseren, bewegen, vertrouwen! Pfff heb ik het bewegen toch weer mooi 20 minuten kunnen uitstellen!

De kunst van het vallen

Noorwegen, Hemsedal, het is -15 op het plateau, beneden in het dal -24. De sneeuw kraakt onder onze sneeuwschoenen. Bij elke stap zak ik weg, achter ons vormt zich een pad, voor ons geen enkel spoor. Om ons heen sporen van dieren, konijnen, vossen. De gids wijst op de interactie tussen beide, onduidelijk is wie gewonnen heeft, de sporen verdwijnen in de verte. We stijgen verbazend snel, koud heb ik het allang niet meer. De uitzichten zijn adembenemend, hoewel de zon zelf onzichtbaar verscholen ligt, worden de bergen prachtig uitgelicht.

Als ik ergens in een flow kom, dan is het hier, ploeterend door de sneeuw met uitzicht op het doel, lekker concreet, gewoon op weg naar de top. De feedback is super, visualiseer de top en met elke stap zie je de voortgang. Achteromkijkend zie je het keiharde bewijs van het pad dat je hebt afgelegd. Ik realiseer mij dat het in het dagelijks leven niet anders is, alleen zijn doel en pad soms wat lastiger waarneembaar.

Als fotograaf van het gezelschap neem ik regelmatig het risico van koude en gloeiende vingers. Nee, fotografenhandschoenen zijn niet alleen voor mietjes kom ik tot mijn schande achter.

Het licht is prachtig, het uitzicht ook, ik let niet op en schiet door de binding van mijn sneeuwschoen heen. Het volgende moment zit ik tot mijn lies in de sneeuw en buldert het gelach van mijn tochtgenoten door de bergen. Goed materiaal is een noodzaak, zonder kun je hier niet lopen.

De gidsen beschouwen dit als een mooi moment om te babbelen over lawines. We staan in de duivelsvallei, de vorm van twee grote hoornen en een smalle vallei er tussen. Berucht om zijn lawinevorming. De groep voelt ineens een grote behoefte om wat extra snelheid te maken. Angst is nooit een goede raadgever, maar het zet wel in beweging!

Het halen van de top is vooral mooi door het uitzicht! Verder is de top gewoon de top! Je kunt niet verder en dat is soms gewoon jammer;-)

We lopen terug naar een graat en zullen het laatste stukje steil naar beneden gaan. En dan wordt het ineens stil. Steil is steil en diep is diep en sneeuw is glad en eng. Niemand zegt wat, maar iedereen ziet de helling en de diepte.

De gids gaat alpine skiënd op zijn sneeuwschoenen naar beneden. En dan grijpt iedereen naar zijn eigen handelingsrepertoire. Een groepsgenoot doet de gids na, een ander gaat op zijn billen, stokken vooruit en verzorgt een kleine lawine. Als fotograaf ga je als laatste, slik, waarom weet ik nog steeds niet, maar ik besluit te springen! De eerste sprong gaat super en de tweede ook, de derde kom ik te diep in de sneeuw, mijn voeten staan vast, de rest gaat door. Ik rol naar beneden en maak mij in een reflex klein, bij misschien de vijfde rol trap ik mijn sneeuwschoen hard in de sneeuw. Door de snelheid wordt ik direct rechtop gezet en sta voor een verbouwereerde groep. Nadat het gelach is uitgestorven vraagt de gids of ik dit nog eens kan demonstreren. De groep eindigt de tocht met de vreemdste buitelingen.

Ineens realiseer ik mij de vreselijke kick om van de berg te rollen en toch de controle te voelen om op elk moment weer op te staan. Ik hoor in gedachten mijn oude skileraar 'Jouw probleem is dat je altijd probeert te blijven staan, ga nou eens flink op je bek, daar leer je van' Ineens besef ik de diepte van deze aanwijzing. Maak gebruik van je snelheid, luister naar je angst, leer te vallen en vertrouw op je vaardigheden om weer op te staan! Ik weet dat je nu aan een situatie denkt waarin dat jou is overkomen. Zo niet, ben ik altijd bereid tot het geven van valtraining, in Hemsedal, Noorwegen. Overigens was het daar vannacht -32 en nu om 10 uur met volle zon -31.

-24 Celsius, ja en?

Het is -24 Celsius op de thermometer tegen het huis aan. Noorwegen houdt van strenge winters.  In het dal ligt meer dan een meter sneeuw, op de berg het dubbele. Ik trek mijn warmteondergoed en spijkerbroek aan en probeer de buitendeur te openen. Natuurlijk dichtgevroren! Het ijs zit in dikke stroken aan de binnenkant van de deur. Duwen, wrikken, streng toespreken en de deur vliegt open. Ik sta midden in  een wolk van ontsnappende warmte. Tijd om een skibroek en een jas aan te trekken.
Vandaag gaan we met twee gidsen een berg beklimmen. Met sneeuwschoenen, klimmen door ongerepte sneeuw.
Als we een stoeltjeslift naar boven nemen wordt het witter en stiller, de kou knabbelt zacht aan de weinige stukjes onbeschermde huid. Ok, -24, ja koud, maar als je dat als feit accepteert is het niet meer dan een gegeven, waar je iets mee moet; aankleden en wel in veel laagjes. In extreme omstandigheden zijn de leereffecten het grootst realiseer ik mij. De paralel met het dagelijks leven is snel getrokken en kan iedereen voor zichzelf maken. Feit accepteren en er iets mee doen! Een goede voorbereiding is essentieel! Deze trits kennen wij ook allemaal, toch? Uitdaging vaststellen, ontleden in feiten, oplossingen bepalen, plannen, uitvoeren en evalueren. Het extreme van de berg maakt dat je bij elk facet goed en concreet stilstaat. Een stap overslaan kent hier dan ook een hoog AU-gehalte.
Boven gekomen springen wij uit de lift, de skiers gaan naar rechts en naar beneden, wij naar links en naar boven de berg op. Ik schiet snel een paar foto's, de gidsen zetten de eerste stappen op de onbedorven witte helling. Dan voel ik de inversie, de warme lucht die uit het dal omhoog kruipt en hier blijft hangen. Een meevaller, het is hier hooguit -15. Koud? Niet echt! Wel vreselijk mooi!
Terug in Nederland, ik loop 's ochtends in mijn Tshirt en spijkerbroek door de tuin en voer de dieren. Plots zie ik de buurman met open mond naar mijn bewegingen kijken. Hij roept; 'het is hier al dagen vreselijk koud, rond -5 's nachts, heel veel sneeuw, Nederland staat vast. Pure ellende, ik heb gisteren wel drie keer de stoep moeten schoonmaken'. In Noorwegen was ook sneeuw en vroor het ook, probeer ik te zeggen. Op tijd realiseer ik mij dat mijn verhaal niet gaat landen. Sneeuw en kou is ellende en daarmee basta! Hmmm zal ik dan toch maar een trui aantrekken? Zeuren, een oud Hollandse eigenschap, kan altijd nog.

Morgen 'De kunst van het vallen'